მთარგმნელის წინასიტყვაობა | დაიანი & კატცი, მედიის მოვლენების შესრულება | Tranlsator's Foreword | Dayan & Katz, Performing Media Events

Daniel Dayan & Elihu Katz, Performing Media Events | Translator's Foreword | Georgian Translation available for iBooks

»სერიის მეორე თარგმანი ისეთი ტექსტისაა, რომელიც დღეს უკვე ეგრეთწოდებულ კლასიკურ ნაშრომად შეიძლება ჩაითვალოს, მიუხედავად იმისა, რომ ის შედარებით ახალგაზრდა მედიუმს ეხება, თუკი ტექნიკური რეპროდუცირებადობის მსოფლიო ისტორიას გადავავლებთ თვალს: ტელევიზიას. დანიელ დაიანი და ელაიუ კატცი თავიანთ წიგნს »მედიის მოვლენების« შესახებ, ქვესათაურით »ისტორიის ცოცხლად გადაცემა«, 1994 წელს აქვეყნებენ,[1] თუმცა ის თარგმანი, რომელსაც აქ წარმოვადგენ, ეყრდნობა უფრო ადრე, 1987 წელს გამოცემულ სტატიას.[2] ის შემდეგ მცირედი ცვლილებებით შევიდა ამ სოციოლოგიის, ანთროპოლოგიისა და მედიის კვლევის სფეროში ცნობილ წიგნში ერთ-ერთი თავის სახით. სულ ორიოდ წლით ადრე, საქართველოში ტელევიზორების რაოდენობა 930 ათასი იყო, მაგრამ მათგან ფერადი გამოსახულების აპარატს მხოლოდ 93 ათასს წარმოადგენდა.[3] თავად ფერადი მაუწყებლობა საბჭოთა კავშირში 21 წელს ითვლიდა და ამერიკაშიც, სადაც პირველად დამკვიდრდა ეს მასობრივი მედიუმი 1948 წელს, ფერადმა ტრანსლაციებმა 1960-იან წლებში მოიპოვა ფართო გავრცელება. სიგნალი ანალოგიური იყო, და თვით ბრიტანეთის BBC თუ ITV-ს ტრანსლაციებიც, ამ ტექსტის მაგალითების მთავარი წყარო, განსაკუთრებით იმ კერძო ფორმატში, რომელსაც ის ეხება, შედარებით დინჯი კინემატოგრაფიული მონტაჟისა და ინსცენირების სტილით გამოირჩეოდა. MTV, სტილისტურად საკუთრივ »ტელევიზუალური«[4] სწრაფი და ჰიბრიდული, ვიდეოსათვის დამახასიათებელი ფორმის შემომტანი, მხოლოდ 1984 წელს დაარსდა...«

Read More

მთარგმნელის წინასიტყვაობა | ფულდა, სპეკულაციური ლოგიკა, »ნამდვილი მეტაფიზიკა« | Translator's Foreword | Fulda, Speculative Logic, »Actual Metaphysics«

Hans Friedrich Fulda | Speculative Logic,  »Actual Metaphysics« | Translation from German

»ფილოსოფიურ-სოციოლოგიური »თარგმანების« სერიას მეტ-ნაკლებად შემთხვევითი ტექსტით ვიწყებ. წლების წინ ის ნათარგმნი იყო ჟურნალისათვის »ფილოსოფიური განაზრებები«, რომელიც ორიოდ ნომერს მოესწრო და შეჩერდა. ტექსტი »სპეკულაციური ლოგიკა, ›ნამდვილი მეტაფიზიკა‹. თუ როგორ გარდაქმნა ჰეგელმა მეტაფიზიკის ახალი დროის ცნება« ჰეგელის ერთ-ერთ ცნობილ მკვლევარს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტიდან, ჰანს ფრიდრიხ ფულდას ეკუთვნის. ის, ერთი შეხედვით, განყენებულ, შესაძლოა, ზედმეტად კერძო თემასაც ეხება: ჰეგელთან მეტაფიზიკის რაობის დადგენის მცდელობას. რამდენად სამართლიანად ამტკიცებდა ჰეგელი, რომ სწორედ მისი »სპეკულაციური ლოგიკაა« ფილოსოფიის ისტორიაში »ნამდვილი მეტაფიზიკა«?«

Read More

მალე | Soon – დაიანი & კატცი, მედიის მოვლენების შესრულება | Daniel Dayan & Elihu Katz, Performing Media Events | თარგმანი

Soon on iBooks and Saba | Daniel Dayan & Elihu Katz, Performing Media Events | from Media Events. The Live Broadcasting of History. Harvard 1994 | New Translation from English into Georgian 

»ამ საკითხს მიღმა ტელევიზიის დადგმა-შესრულების სამი ასპექტი იმალება, რომლებსაც სათითაოდ განვიხილავთ. პირველ რიგში, ტელევიზიის მოვლენისადმი ერთგულებას გავარჩევთ: რასაც დეფინიციის შენარჩუნების ესთეტიკა შეიძლება ვუწოდოთ. ამის შემდეგ, მეორე ნაწილში, ტელევიზიის მიერ »პათიური« არხის მიწოდების ამაო მცდელობებს შევეხებით. მაყურებლებსა და ზეიმში მონაწილეებს ისინი იმის საშუალებას უნდა აძლევდეს, რომ მათ ინტერაქციაში ერთმანეთს ხელი გაუწოდონ და, ერთგვარად, ჯადოსნური ოინით, ვით პური და თევზი, ცერემონიათა სინამდვილე ამრავლონ. დაბოლოს, მედიუმის ამ უფრო ნოსტალგიური გამოყენებიდან ტელევიზიის იმ უნარს მივუბრუნდებით, რომელიც მას აძლევს საშუალებას, არა მარტო მოვლენის რეპროდუქცია ან მასზე წვდომა, არამედ, მისი საკუთარი, ორიგინალური მოვლენა მოგვაწოდოს.«

Read More

ჰანს ფრიდრიხ ფულდა | სპეკულაციური ლოგიკა, »ნამდვილი მეტაფიზიკა« | Hans Friedrich Fulda, Speculative Logic, »Actual Metaphysics« | Translation from German into Georgian with a Foreword | მალე ქინდლზე

Available Soon on Kindle | Hans Friedrich Fulda | »Spekulative Logik als die ›eigentliche Metaphysik‹. Zu Hegels Verwandlung des neuzeitlichen Metaphysikverständnisses« | Detlev Pätzold und Arjo Vanderjagt (eds.) Hegels Transformation der Metaphysik | Köln 1991, pp. 9-27

Read More

Josef Früchtl | Mimesis. Constellation of a Central Concept in Adorno | Chapter II: “Anthropology (Phylogeny)” | Translation from German into English

Josef Früchtl | Mimesis. Konstellation eines Zentralbegriffs bei Adorno | Kapitel 2: „Anthropologie (Phylogenese)“ | Königshausen & Neumann, Würzburg 1986 

 

If the concept of mimesis is placed in the tradition designated by Caillois and Freud, then its importance as restricted merely to aestheticsoriginating in Platorecedes in favor of a more fundamental biological-anthropological and psychoanalytical meaning. This meaning presents itself initially only under the phylogenetic perspective, signified in terms of the philosophy of history as the ‘constellation of terror.’

Read More

Theodor W. Adorno | “Theses on Need” (1942)

The classless society abolishes irrationality, in which production for profit is entangled, and it satisfies needs; it also abolishes the practical spirit that asserts itself even in the bourgeois l’art pour l’art’s disregard for ends. It abolishes not only the bourgeois antagonism between production and consumption, but also their bourgeois unity. For something to be useless is no longer a shame. Adap-tation loses its meaning. Only then will productivity act upon needs in the real, undistorted sense: not by fulfilling the dissatisfied needs with what is useless, but rather by the ability of the fulfilled need to relate to the world without modelling itself after universal utility. If the classless society promises the end of art, by abolishing the tension between the real and the possible, at the same time it also promises the beginning of art, of the useless whose intuition tends toward reconciliation with nature, for it no longer serves the benefit of exploiters. 

Read More

თეოდორ ვ. ადორნო | თეზისები მოთხოვნილების შესახებ | Theodor W. Adorno | Thesen über Bedürfnis | Theses on Need (1942) | Translation from German into Georgian

Theodor W. Adorno | Thesen über Bedürfnis (1942). In: ders., Gesammelte Schriften, Bd. 8. Soziologische Schriften I. Hrsg. von Rolf Tiedemann, Frankfurt am Main 1972ff., S. 392-396.

 

»ის მოსაზრება, მაგალითად, რომ კინო ბინასა და საკვებთან ერთად აუცილებელია სამუშაო ძალის რეპროდუქციისათვის, »ჭეშმარიტია« მხოლოდ ისეთ სამყაროში, რომელიც ადამიანებს სამუშაო ძალის რეპროდუქციისთვის ამზადებს, მათ მოთხოვნილებებს კი მეწარმეთა მოგებისა და ბატონობის ინტერესთან ჰარმონიაში მოქცევას აძალებს. თვით ამ სამყაროშიც ამ წესის გამოცდა უკვე მის რადიკალურად შეცვლას წაიმძღვარებს. ის მოსაზრება კი, რომ რევოლუციური საზოგადოება ჰეიდი ლამარის მდარე მსახიობობასა და კემპბელის მდარევე სუპებს მოითხოვდა, აბსურდულია. რაც უფრო უკეთესია სუპი, მით უფრო სასიამოვნოდ ითქმის უარი ლამარზე.«

Read More

მაქს ჰორკჰაიმერი, თეოდორ ვ. ადორნო | განმანათლებლობის დიალექტიკა. ფილოსოფიური ფრაგმენტები | საგა, თბილისი 2012 | თარგმანი გერმანულიდან

Max Horkheimer & Theodor W. Adorno | Dialektik der Aufklärung. Philosophische Fragmente | Dialectic of Enlightenment. Philosophical Fragments (1944-1947) | SaGa, Tbilisi 2012 | Translation from German into Georgian

„განმანათლებლობის დიალექტიკა“ (1944/47) „ფრანკფურტის სკოლის“ კრიტიკული თეორიის ყველაზე გავლენიანი ნაშრომია. წიგნში ცივილიზაციის განვითარების ფუნდამენტური ანალიზის საფუძველზე, გამოკვლეულია მითოსიდან განმანათლებლობის წარმოშობა და განმანათლებლობის მითოსისკენვე შემობრუნება, თანამედროვე სუბიექტის ფორმირების ფილოსოფიური პროტოისტორია, ზნეობრიობისა და უზნეობის თანხვედრა თანამედროვე საზოგადოებაში, კულტურის ინდუსტრიის მეშვეობით მასების მოტყუების მექანიზმები; გაანალიზებულია განმანათლებლობის საზღვრები, რომლებიც, ნაციონალსოციალიზმში კატასტროფის ხორცშესხმის შემდეგ, ანტისემიტიზმის ელემენტებად გამოვლინდება.

პირველ ქართულ თარგმანს თან ახლავს დევი დუმბაძის სტატია იმის შესახებ, თუ რატომ არის დღესაც ეს ნაშრომი აქტუალური. 

Read More

ნიკლას ლუმანი | „საზოგადოებრივი კომუნიკაციის სისტემის ცვლილებანი და მასობრივი მედია“ | თარგმანი გერმანულიდან

Niklas Luhmann, Changes in the System of Social Communication and Mass Media. Arche, Tbilisi 2007 | Translation from German into Georgian

Read More