Devi Dumbadze, Christoph Hesse (Hrsg.) | Unreglementierte Erfahrung | Freiburg 2015

Devi Dumbadze & Christoph Hesse (eds) | Unregimented Experience | Freiburg 2015

Es ist, als ob man vergebens aus nächster Nähe zu betrachten suchte, was in weitester Ferne liegt – und dennoch nur scheinbar ein Jenseitiges ist. Etwas unreglementiert erfahren: ist das überhaupt möglich? Die in diesem Band versammelten Beiträge widmen sich der Bestimmung eines Begriffs, der in der kritischen Theorie Adornos einen zentralen, wenngleich nie ausdrücklich benannten Platz einnimmt. In der zahlreich vorhandenen Literatur zu Adorno wird unreglementierte Erfahrung, wenn überhaupt, als ein nur subjektives Phänomen oder gar als ein dem wissenschaftlichen Objektivismus entgegengesetzter Ausdruck individuellen Leids aufgefaßt. Wie hier gezeigt werden soll, geht es allerdings bei der unreglementierten Erfahrung ums Ganze, um nichts weniger als die Möglichkeit von Emanzipation schlechthin.

 

Read More

დევი დუმბაძე | იდეოლოგია და არარეგლამენტირებული გამოცდილება. ჰეგელის რელიგიის ფილოსოფია, ადორნოს იდეოლოგიის კრიტიკა | თბილისი 2015

Devi Dumbadze | Ideology and Unregimented Experience. Hegel's Philosophy of Religion, Adorno's Ideology Critique | Tbilisi 2015

კრიტიკული თეორიის მიზანია, იმის პირობების გაანალიზება, თუ როგორ არის შესაძლებელი საზოგადოების საუკეთესოსკენ შეცვლა. წარსულში ხშირად კრიტიკა დაიყვანებოდა შრომის გათავისუფლების მოთხოვნაზე. ადორნოს თანახმად, გათავისუფლება თავად შრომისგან გათავისუფლებასაც უნდა მოიცავდეს, რათა დამყარდეს ისეთი პირობები საზოგადოებაში, რომლებიც თითოეულს მისცემს არარეგლამენტირებული გამოცდილების საშუალებას. ამავე დროს, არარეგლამენტირებული გამოცდილება თავადაა კრიტიკის საფუძველი. თუ იდეოლოგია თანამედროვე საზოგადოებაში საგნობრივი ხასიათი მიიღო, მაშინ მას უპირისპრდება არარეგლამენტირებული გამოცდილება და მისი გაშლის მოთხოვნა, მისთვის ბრძოლა კი სწორედ საუკეთესოსთვის გარჯის ტოლია. 

Read More

მაქს ჰორკჰაიმერი, თეოდორ ვ. ადორნო | განმანათლებლობის დიალექტიკა. ფილოსოფიური ფრაგმენტები | საგა, თბილისი 2012 | თარგმანი გერმანულიდან

Max Horkheimer & Theodor W. Adorno | Dialektik der Aufklärung. Philosophische Fragmente | Dialectic of Enlightenment. Philosophical Fragments (1944-1947) | SaGa, Tbilisi 2012 | Translation from German into Georgian

„განმანათლებლობის დიალექტიკა“ (1944/47) „ფრანკფურტის სკოლის“ კრიტიკული თეორიის ყველაზე გავლენიანი ნაშრომია. წიგნში ცივილიზაციის განვითარების ფუნდამენტური ანალიზის საფუძველზე, გამოკვლეულია მითოსიდან განმანათლებლობის წარმოშობა და განმანათლებლობის მითოსისკენვე შემობრუნება, თანამედროვე სუბიექტის ფორმირების ფილოსოფიური პროტოისტორია, ზნეობრიობისა და უზნეობის თანხვედრა თანამედროვე საზოგადოებაში, კულტურის ინდუსტრიის მეშვეობით მასების მოტყუების მექანიზმები; გაანალიზებულია განმანათლებლობის საზღვრები, რომლებიც, ნაციონალსოციალიზმში კატასტროფის ხორცშესხმის შემდეგ, ანტისემიტიზმის ელემენტებად გამოვლინდება.

პირველ ქართულ თარგმანს თან ახლავს დევი დუმბაძის სტატია იმის შესახებ, თუ რატომ არის დღესაც ეს ნაშრომი აქტუალური. 

Read More

Devi Dumbadze, Ingo Elbe, Sven Ellmers (Hrsg.) | Kritik der politischen Philosophie. Eigentum, Gesellschaftsvertrag, Staat II | Münster 2010

Devi Dumbadze, Ingo Elbe, Sven Ellmers (eds.) | Critique of Political Philosophy. Property, Social Contract, the State II | Münster 2010

 

Mit dem Bedeutungsverlust des politischen Aristotelismus und der schwindenden Überzeugungskraft theologischer Deutungsmuster wird in der Neuzeit die Rechtfertigung von Herrschaft und Gewalt zum zentralen Thema der politischen Philosophie. Politik wird nicht mehr als das Jenseits von Gewalt gedacht, in dem ein gutes Leben auf die Privilegierten wartet, Politik steht nun für eine Gewaltordnung, die einzig das Zusammenleben der Menschen erträglich zu gestalten vermag. Den Versuchen einer Rechtfertigung von Gewalt aus technisch-pragmatischer Vernunft (Machiavelli) stehen dabei Ansätze gegenüber, die moderne Herrschaftsorganisation mit Sittlichkeit oder Tugend zusammendenken (Kant, Rousseau, Hegel). Ideengeschichtlich bedeutsam sind diese Legitimationsmodelle zudem, weil in ihnen Freiheit untrennbar an die Existenz von Privateigentum gebunden ist. Die Probleme dieser Rechtfertigungen von Eigentum und Staat stehen im Zentrum des vorliegenden Bandes. Mit Beiträgen zum Postmarxismus und zur Soziologie Essers spannt er auch den Bogen zu aktuellen Sozialphilosophien. Schließlich wird mit der deutschen Erstübersetzung und Besprechung eines Beitrags von Isaak Ilič Rubin die grundlegende Infragestellung der Rechtfertigungen anonymer Herrschaft durch Karl Marx berücksichtigt. 

Read More

Devi Dumbadze et al. (Hrsg.) | Erkenntnis und Kritik. Zeitgenössische Positionen | Bielefeld 2009

Devi Dumbadze et al. (eds.) | Human Knowledge and Critique. Contemporary Positions | Bielefeld 2009

Gesellschaftliche Aufgabe von Wissenschaft (und ihr Selbstverständnis) ist es, gültige Erkenntnisse – Wahrheit – zu produzieren. Objektive und transparente Methoden und Verfahren produzieren Evidenzen, die in Forschung und Gesellschaft Geltung erlangen. Diesem Verständnis der »Wissenschaftlichkeit« nach wird wahr, was Wissenschaft produziert – die Selbstreflexion bleibt jedoch zurück.
Dieser Band versammelt zeitgenössische Ansätze der Erkenntnis- und Gesellschaftskritik. Die Gegenstände und Zugänge reichen vom Kritikbegriff bei Marx, Adorno und Foucault, den gesellschaftlichen Bedingungen von Erkenntnis, Kritik der Medientheorie, Wissen in Arbeitsprozessen und politischer Praxis bis hin zu bildgebenden Verfahren und dem »Pariser Mai« in Filmen von Godard.

Read More